Konfrontacja świata chrześcijańskiego z agresją islamu ma historię o wiele dłuższą aniżeli dzieje wypraw krzyżowych. Rozpoczęta z górą cztery stulecia przed wyznaczającym zwołanie pierwszej krucjaty rokiem 1095, nie zakończyła się bynajmniej w roku 1291 wraz z ostatecznym upadkiem Królestwa Jerozolimskiego w Ziemi Świętej. Dlatego też niniejsza książka pomyślana została nie tylko jako zarys historii zmagań samych rycerzy krzyżowych, ale również jako krótka prezentacja dalszego oporu chrześcijan przeciw nacierającemu islamowi. Walka z jego naporem, także po zakończonej epoce wypraw krzyżowych do Ziemi Świętej, rozciągła się od Dniestru po południowe obrzeża Morza Śródziemnego. Przez kilkaset lat jej trwania rolę antemurale christianitatis spełniały: Hiszpania, Wenecja, a do drugiej dekady XVII wieku także Rzeczpospolita.